Бўлажак ота-оналарга маслаҳат!
Оилада янги меҳмоннинг келиши, ҳар бир аёл ва эркакни ҳаяжонга солади. Чунки ушбу давр аёлнинг ҳаётидаги энг қийин даврлардан бири ҳисобланади. Унинг танасида янги мурғак юракчанинг пайдо бўлиши, аёл организми учун катта ўзгаришларга сабаб бўлади. Энди у икки киши учун ҳаракат қилиши лозим.
Ҳомиладорлик даври ҳар бир аёлда турлича ўтади. Бу даврда физиологик ўзгаришлар билан бир қаторда психологик ўзгаришлар ҳам содир бўлади. Баъзи ҳомиладор аёллар инжиқ, эмоционал бўлиб қолишса, баъзилари эса яхши ўтказади. Бу даврда аёлга алоҳида эътибор ва парвариш керак бўлади.
Бўлажак оталар учун маслаҳатлар!
1.Сабрли бўлинг!
Аёл танасидаги турли горманал ўзгаришлар туфайли аёлнинг кайфиятида тезкор ўзгаришлар содир бўлади. Бу ўз ўрнида сизга бўлган муносабатида ҳам намоён бўлади. Бундай ҳолатларда сиз оғирроқ ва сабрли бўлинг. Кўпинча бундай ёмон кайфият аёлнинг ўзига боғлиқ бўлмайди. Эркак киши аёлнинг нозик хилқат эканлигини тушуниши керак. Айниқса, ҳамма нарса юз марта кучлироқ таъсир қилинадиган бу даврда унга сизнинг вақтингиз, эътиборингиз, ғамхўрлигингиз ва муҳаббатингиз бироз кўпроқ керак. Турмуш ўртоғингиз билан мулоқот қилинг. Уни нима безовта қилаётганини ва унга қандай ёрдам беришингиз ҳақида сўранг, чинакам қизиқиш кўрсатинг. Бу маълум даражада уни ички хавотирларидан чалғитади ва бу сизга унинг умумий ҳиссий холатини тушунишингизга ёрдам беради. Турмуш ўртоғингиз эса сизнинг эътиборингиз ва меҳрингиздан жуда хурсанд бўлади ва сиз у ҳақида қайғураётганингизни кўради. Бу эса ўз навбатида унга куч ва хотиржамлик бахш этади.
2.Аёлингизни турли негатив маълумотлар ва инсонлардан химоя қилинг!
Бу даврда аёлни ҳар қандай салбий нарсадан ҳимоя қилиш муҳимдир. Зўравон филмлар ва телекўрсатувлардан бошлаб, интернетдаги муваффақияциз ёки муаммоли ҳомиладорлик ҳақидаги мунозаралар ва унга ёқимсиз одамларгача. Бу даврда аёл ҳаддан ташқари таъсирчан бўлиб қолади ва унга ёқимсиз инсонлар билан мулоқот унинг ҳолатига ҳеч қандай ижобий таъсир кўрсатмайди. Бундан ҳам ёмони стрессни келтириб чиқариши мумкин. Унга кўпроқ яхши мусиқа, ижобий якун топадиган филмлар, ҳомиладорлик ҳақидаги таълим дастурларини олиб келинг. Бу даврда аёл ғайриоддий мўрт бўлиб қолади, шунинг учун унга нозиклик ва эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлиш керак.
3.Турмуш ўртоғингизга ғамхўрлик қилинг ва унинг барча истакларини қондиришга ҳаракат қилинг.
Ҳомиладорлик пайтида аёлнинг танасида гармонлар кучаяди, бу ғалати ҳатти-ҳаракатлар, одатлар ва истаклар учун ўзига хос сабабдир. Ишонинг, қишнинг ўртасида кечаси тарвуз емоқчи бўлса, ҳазиллашмайди. Бу шунчаки инжиқлик эмас, балки қорнида чақалоқни боқиш учун қандай овқатлар талаб қилиниши ҳақида табиатнинг ўзига хос “ишораси”. Баъзи овқатлар ёки идишларга бўлган бундай кучли истак одатда ҳомиладорликнинг биринчи ойларида пайдо бўлади ва охиригача давом этиши мумкин. Бу фойдалими ёки йўқми ва қанчалик мазали эканлиги ҳақида ўйлашнинг ҳожати йўқ. Керакли маҳсулотни қидиришга югуринг, чунки у ҳали ҳам тинчланмайди ва кераксиз стрессга олиб келиши мумкин, чунки бу унинг учун инстинктив аҳамиятга эга.
Аёлингизнинг истакларини тингланг ва эшитинг. Сиз учун чиқиндини ташлаш, ювилган кирларни осиб қўйиш ёки баъзида идишларни ювиш қийин бўлмайди ва хотинингиз сиздан миннатдор бўлади. Сиз томондан ҳар қандай ёрдам ҳақиқий ғамхўрлик ва меҳрингиз шубҳасиз намоён бўлади. Ишнинг “эркак” ва “аёл” га бўлиниши энди долзарб эмаслигини ҳисобга олинг (вақтинча).
4.Турли физиологик зўриқишлардан асранг!
Ҳомиладорлик ҳам машаққатли машқдир. Тасаввур қилинг-а, 9 ой давомида сиз кунига тахминан 3,5 килограмм ортиқча вазнни олиб юришингиз керак бўлади. Шубҳасиз, оёқларнинг чарчаши, елкада ёки белда оғриқ пайдо бўлади. Ҳомиланинг оғирлиги ва амниотик суюқликнинг кўплиги оёқларнинг оғриқли шишишига олиб келиши мумкин. Шунинг учун, аёлга лаванта ёки ялпиз мойи билан оёқ массажи ёки енгил акупрессура бел массажи билан оғриқларни бартараф этишга ёрдам бериш жуда муҳимдир. Аёлингиз билан ҳам энгил жисмоний машқлар қилишингиз мумкин.
Ҳурматли эркаклар агар соғлом ва ақлли фарзанд кўришни хоҳласангиз, аёлингизнинг ҳомиладорлик даврида беминнат ёрдамингизни аяманг. Аёл юрагининг остида кўтариб юрган мурғак ва ҳимоясиз гўдак сизнинг меҳрингиз ва ғамхўрлигингизга муҳтождир!
Дилдора Сулайманова
Самарқанд давлат университети
Психология назарияси ва амалиёти кафедраси ўқитувчиси

