Bo‘lajak ota-onalarga maslahat!
Oilada yangi mehmonning kelishi, har bir ayol va erkakni hayajonga soladi. Chunki ushbu davr ayolning hayotidagi eng qiyin davrlardan biri hisoblanadi. Uning tanasida yangi murg‘ak yurakchaning paydo bo‘lishi, ayol organizmi uchun katta o‘zgarishlarga sabab bo‘ladi. Endi u ikki kishi uchun harakat qilishi lozim.
Homiladorlik davri har bir ayolda turlicha o‘tadi. Bu davrda fiziologik o‘zgarishlar bilan bir qatorda psixologik o‘zgarishlar ham sodir bo‘ladi. Baʼzi homilador ayollar injiq, emotsional bo‘lib qolishsa, baʼzilari esa yaxshi o‘tkazadi. Bu davrda ayolga alohida e’tibor va parvarish kerak bo‘ladi.
Bo‘lajak otalar uchun maslahatlar!
1.Sabrli bo‘ling!
Аyol tanasidagi turli gormanal o‘zgarishlar tufayli ayolning kayfiyatida tezkor o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. Bu o‘z o‘rnida sizga bo‘lgan munosabatida ham namoyon bo‘ladi. Bunday holatlarda siz og‘irroq va sabrli bo‘ling. Ko‘pincha bunday yomon kayfiyat ayolning o‘ziga bog‘liq bo‘lmaydi. Erkak kishi ayolning nozik xilqat ekanligini tushunishi kerak. Ayniqsa, hamma narsa yuz marta kuchliroq taʼsir qilinadigan bu davrda unga sizning vaqtingiz, e’tiboringiz, g‘amxo‘rligingiz va muhabbatingiz biroz ko‘proq kerak. Turmush o‘rtog‘ingiz bilan muloqot qiling. Uni nima bezovta qilayotganini va unga qanday yordam berishingiz haqida so‘rang, chinakam qiziqish ko‘rsating. Bu ma’lum darajada uni ichki xavotirlaridan chalg‘itadi va bu sizga uning umumiy hissiy xolatini tushunishingizga yordam beradi. Turmush o‘rtog‘ingiz esa sizning e’tiboringiz va mehringizdan juda xursand bo‘ladi va siz u haqida qayg‘urayotganingizni ko‘radi. Bu esa o‘z navbatida unga kuch va xotirjamlik baxsh etadi.
2.Аyolingizni turli negativ maʼlumotlar va insonlardan ximoya qiling!
Bu davrda ayolni har qanday salbiy narsadan himoya qilish muhimdir. Zo‘ravon filmlar va teleko‘rsatuvlardan boshlab, internetdagi muvaffaqiyatsiz yoki muammoli homiladorlik haqidagi munozaralar va unga yoqimsiz odamlargacha. Bu davrda ayol haddan tashqari taʼsirchan bo‘lib qoladi va unga yoqimsiz insonlar bilan muloqot uning holatiga hech qanday ijobiy ta’sir ko‘rsatmaydi. Bundan ham yomoni stressni keltirib chiqarishi mumkin. Unga ko‘proq yaxshi musiqa, ijobiy yakun topadigan filmlar, homiladorlik haqidagi ta’lim dasturlarini olib keling. Bu davrda ayol g‘ayrioddiy mo‘rt bo‘lib qoladi, shuning uchun unga noziklik va ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish kerak.
3.Turmush o‘rtog‘ingizga g‘amxo‘rlik qiling va uning barcha istaklarini qondirishga harakat qiling.
Homiladorlik paytida ayolning tanasida garmonlar kuchayadi, bu g‘alati hatti-harakatlar, odatlar va istaklar uchun o‘ziga xos sababdir. Ishoning, qishning o‘rtasida kechasi tarvuz yemoqchi bo‘lsa, hazillashmaydi. Bu shunchaki injiqlik emas, balki qornida chaqaloqni boqish uchun qanday ovqatlar talab qilinishi haqida tabiatning o‘ziga xos “ishorasi”. Ba’zi ovqatlar yoki idishlarga bo‘lgan bunday kuchli istak odatda homiladorlikning birinchi oylarida paydo bo‘ladi va oxirigacha davom etishi mumkin. Bu foydalimi yoki yo‘qmi va qanchalik mazali ekanligi haqida o‘ylashning hojati yo‘q. Kerakli mahsulotni qidirishga yuguring, chunki u hali ham tinchlanmaydi va keraksiz stressga olib kelishi mumkin, chunki bu uning uchun instinktiv ahamiyatga ega.
Аyolingizning istaklarini tinglang va eshiting. Siz uchun chiqindini tashlash, yuvilgan kirlarni osib qo‘yish yoki ba’zida idishlarni yuvish qiyin bo‘lmaydi va xotiningiz sizdan minnatdor bo‘ladi. Siz tomondan har qanday yordam haqiqiy g‘amxo‘rlik va mehringiz shubhasiz namoyon bo‘ladi. Ishning “erkak” va “ayol” ga bo‘linishi endi dolzarb emasligini hisobga oling (vaqtincha).
4.Turli fiziologik zo‘riqishlardan asrang!
Homiladorlik ham mashaqqatli mashqdir. Tasavvur qiling-a, 9 oy davomida siz kuniga taxminan 3,5 kilogramm ortiqcha vaznni olib yurishingiz kerak bo‘ladi. Shubhasiz, oyoqlarning charchashi, yelkada yoki belda og‘riq paydo bo‘ladi. Homilaning og‘irligi va amniotik suyuqlikning ko‘pligi oyoqlarning og‘riqli shishishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun, ayolga lavanta yoki yalpiz moyi bilan oyoq massaji yoki yengil akupressura bel massaji bilan og‘riqlarni bartaraf etishga yordam berish juda muhimdir. Аyolingiz bilan ham engil jismoniy mashqlar qilishingiz mumkin.
Hurmatli erkaklar agar sog‘lom va aqlli farzand ko‘rishni xohlasangiz, ayolingizning homiladorlik davrida beminnat yordamingizni ayamang. Ayol yuragining ostida ko‘tarib yurgan murg‘ak va himoyasiz go‘dak sizning mehringiz va g‘amxo‘rligingizga muhtojdir!
Dildora Sulaymanova
Samarqand davlat universiteti
Psixologiya nazariyasi va amaliyoti kafedrasi o‘qituvchisi

