O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI 
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
 SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI

       Ro‘yxatga olindi:                                               «TASDIQLAYMAN»
O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor:
        №_______________                                            prof. SOLEEV A.S. 
                                                                             ___________________
        2019-yil «___»____________                            «___»____________2019-yil  

Filologiya fakulteti
                                        
O‘ZBEK TILI VA ADABIYOTINI O‘QITISH METODIKASI  KAFEDRASI
           LINGVISTIKA NAZARIYASI  VA AMALIY TILSHUNOSLIK
FANIDAN
ISHCHI O‘QUV DASTURI
(1-kurs, 1-2- semestr, magistratura)

Bilim sohasi:       	100000 – Gumanitar soha	
Ta’lim sohasi:      	110000 –Pedagogika 	
Magistratura mutaxassisligi: 	5A 111201– O‘zbek tili va adabiyoti	

Umumiy soat             	-228 soat
        Shu jumladan:
Ma’ruza			-40 soat
Amaliy mashg‘ulot	          -50 soat
Seminar mashg‘ulot        -54soat
Mustaqil ta’lim		-84 soat

Samarqand – 2019

“Lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik” fanining ishchi o‘quv dasturi ishchi o‘quv reja va o‘quv dasturiga muvofiq ishlab chiqildi.

Tuzuvchi:

Mirzayev I.K.  	  – SamDU filologiya fakulteti o‘zbek tili va adabiyotini 
   o‘qitish metodikasi kafedrasi mudiri, professor, f.f.d. 

Taqrizchi: 

Turniyozov N.Q.  – SamDCHTI arab tili nazariyasi va amaliyoti kafedrasi professori, f.f.d.

        «Lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik» fanining ishchi o‘quv dasturi o‘zbek tili va adabiyotini o‘qitish metodikasi kafedrasi a’zolarining 2019-yil 31-avgustdagi yig‘ilishida muhokama etilgan va fakultet ilmiy va uslubiy kengashida muhokama qilish uchun tavsiya etilgan (1-bayonnoma).   
                                                            
Kafedra mudiri:					prof.Mirzayev I.K.

«Lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik» fanining ishchi-o‘quv dasturi filologiya fakulteti  kengashida muhokama etilgan va foydalanishga tavsiya qilingan (2019-yil 7-sentabrdagi 1-bayonnoma).

Fakultet kengashi raisi:				prof.Eltazarov J.D.            
  	 
Fakultet o‘quv-uslubiy 
kengashi raisi:                     			prof. Abdiyev M.B.            

Kelishildi: 

Universitet o‘quv-uslubiy                                       dots. B.Aliqulov
boshqarmasi boshlig‘i:  	                           

I.	O‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar

Respublikamiz birinchi Prezidentining 2016-yil 13-maydagi “Alisher Navoiy nomidagi Toshkent  davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetini tashkil qilish to‘g‘risida”gi farmoni (PF-4797)da  hamda Kadrlar tayyorlash milliy dasturidan kelib chiqqan holda lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik mazmunini  yoritish, nazariyani amaliyotga tatbiq qilish, til birkiklari, til hodisalarining amaliy qiymatini aniqlash, fan doirasida o‘rganiladigan asosiy  masalalarni belgilash,  nazariy tilshunoslikning muhim xususiyatlari haqida tasavvur hosil qilish, asosiy lingvistik hodisalar, jarayonlar, til birliklari, til birliklarining tizim sifatida mavjudligini asoslash, lingvistik strukturani nazariy muammolar va amaliy tilshunoslik asosida tahlil qilish kommunikatsiya tizimining asosiy vositasi bo‘lgan til mohiyatini yoritishda muhim ahamiyat kasb etadi.  
Globallashuv jarayonida til funksiyalari ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga mutanosib ravishda kengayib bormoqda. Tilning jamiyat rivojidagi  ahamiyati yanada dolzarblik kasb etmoqda. Bugungi kunda til tafakkur rivojining muhim omili ekanligini ta’kidlash joiz.
 Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotni belgilovchi ma’naviy omil va millat mavjudligining dastlabki sharti bo‘lgan tilning tabiati, tilni tashkil qiluvchi birliklar tizimi,  til birliklari o‘rtasidagi munosabat, tilshunoslik nazariyasiga oid masalalar, nazariy qarashlar, lingvistik ta’limotlarning  uzviy taraqqiyot tizimini anglash va amaldagi tatbiqini tahili qilish, nazariy masalalarning innovatsion talqinini yoritish mutaxassislar nazariy qarashlarini takomillashtirishda muhimdir. 
“Lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik”moduli ma’ruza va seminar mashg‘ulotlari shaklida olib boriladi.
  Modulni o‘qitish jarayonida ta’limning zamonaviy metodlari, axborot-kommunikatsiya va zamonaviy pedtexnologiya usullarini qo‘llash nazarda tutilgan:
- ma’ruza darslarida zamonaviy kompyuter texnologiyalari yordamida taqdimot va elektron-didaktik texnologiyalardan;
-  o‘tkaziladigan seminar mashg‘ulotlarida texnik vositalardan, blis-so‘rovlar, test savollari, aqliy hujum,  kichik guruhlar bilan ishlash, kollokvium  va boshqa interaktiv ta’lim usullarini qo‘llash nazarda tutiladi.
“Lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik”  moduli mazmuni o‘quv rejadagi  o‘quv modullari bilan uzviy bog‘langan holda magistrantlarning lingvistika nazariyasi va amaliy tilshunoslik bo‘yicha kasbiy pedagogik tayyorgarlik darajasini orttirishga xizmat qiladi.
	Modulni o‘zlashtirish orqali magistrantlar ta’lim-tarbiya jarayonlarining me’yoriy-huquqiy asoslarini o‘rganish, ularni tahlil etish, amalda qo‘llash va baholashga doir kasbiy kompetentlikka ega bo‘ladilar.

II.	Ma’ruza mashg`ulotlari

T/r.	Ma’ruzalar mavzulari	Dars soatlari hajmi	
1-semestr	
1.	Kirish. Tilshunoslikning materiali va vazifasi, uning turdosh fanlarga munosabati	2	
2.	Tilshunoslikning ta’rifi va obyekti. Tilshunoslik fanlari tasnifi	4	
3.	Til tilshunosligi va nutq tilshunosligi	2	
4.	Ichki va tashqi tilshunoslik	2	
5.	Fonologiya va fonetika: ta’rifi va o’zaro munosabati masalasi; fonologiya tiplari; imploziya va eksploziy; diftong masalasi.	4	
6.	Umumiy semiotika va lingvosemiotika: ta’rifi va tadqiqot obektlari.	2	
7.	Til – belgilar tabiati; belgi, ifodalanish, ifodalovchi; belgining ixtiyoriyligi va chiziqli harakat masalasi	2	
8.	Static tilshunoslik va evolyutsion tilshunoslik; sinxroniya va diaxroniya; sinxron va diaxron qonun	4	
9.	Sinxron tilshunoslik: aniq lisoniy mohiyatlar; mohiyatlar va birliklarni o’zaro farqlash metodi	2	
10.	Lisoniy qiymat tushunchasi; lisoniy qiymatning konseptual va moddiy tomonlari	2	
11.	Sintagmatik va assotsiativ munosabatlar: ta’rifi va o’zaro munosabati masalasi	2	
12.	Belgining mutlaq va nisbiy ixtiyoriyligi	2	
13.	Grammatika va uning bo’linishlari; grammatikaning ratsional bo’linishi qanday bo’lishi kerak	2	
14	Grammatika mavhum mohiyatlarning  roli. Paradigmatik, sintagmatik va ssostsiativ munosabatlar	4	
15	Til birliklari va ularning ta’rif-tasniflari	4	
	Jami	40 soat	

Ma’ruza mashg‘ulotlari multimediya qurilmalari bilan jihozlangan auditoriyada akadem guruhlar oqimi uchun o‘tkaziladi.

III.	Amaliy mashg‘ulotlar
	
1.	Fonemalar talaffuzi ustida ishlash	2	
2	Allafonlar ustida ishlash	2	
3.	Fonemalarning morfema, so’z va so’z birikmalari yasalishida ishtiroki	4	
4.	Imlo lug’atlari ustida ishlash: a, o, e unlilari va yolovchi tovushlar	4	
5.	Imlo lug’atlari ustida ishlash: i, u, o’ unlilari 	2	
6.	Imlo lug’atlari ustida ishlash: jarangli jarangli undosh va jarangsiz undosh tovushlar	2	
7.	Morfema va allamorflar ustida ishlash	4	
8.	Matndan fonologik turlarni aniqlash	2	
9.	Imploviz va eksploziv tovushlar bo’yicha matn ustida ishlash	4	
10.	Lisoniy belgining ifodalovchisi, ifodalanmishi va funksiyasi ustida ishlash	4	
11.	Lisoniy belgining ixtiyoriy yoki ixtiyoriy emasligini aniqlash ustida ishlash	4	
12.	Til sathlari ustida ishlash	4	
13.	Nutq sathlari ustida ishlash	4	
14.	So’z birikmasi (teng, tobe va predikativ birikmalar ustida ishlash)	4	
15.	Predikativ birikma va gap ustida ishlash	4	
.	Jami	50	

Amaliy mashg‘ulotlar multimediya qurilmalari bilan jihozlangan auditoriyada har bir akadem guruhga alohida o’tiladi. Mashg’ulotlar faol va interfaol usullar yordamida o‘tiladi. “Keys-stadi” texnologiyasi ishlatiladi, keyslar mazmuni o‘qituvchi tomonidan belgilanadi. Ko‘rgazmali materiallar va axborotltlar multimediya qurollari yordamida uzatiladi.

IV.	Mustaqil ta’lim

“Lingvistika nazariyasi” moduli bo‘yicha mustaqil tarzda olib boriladigan ishlarning asosiy maqsadi magistratura magistrantlarining o‘qituvchi rahbarligi va nazorati ostida fanga doir bilimlarni mustaqil ravishda egallashi uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni shakllantirish va rivojlantirishdan iborat.
Magistratura magistrantlarining “Lingvistika nazariyasi” modulini  o‘zlashtirish darajasi va qobiliyatini hisobga olgan holdan mustaqil ishlarini quyidagi shakllarda tashkil etish tavsiya etiladi:
•	fan bo‘yicha ayrim nazariy mavzularni o‘quv adabiyotlari yordamida mustaqil o‘zlashtirish;
•	mustaqil ravishda fan bo‘yicha amaliy mashg‘ulot topshirig‘ini bajarish;
•	fan bo‘yicha qo‘shimcha o‘quv adabiyotlari, jumladan, internet tarmog‘idagi xorij adabiyotlari bilan tanishish va ular haqida axborot yozish;
•	 avtomatlashtirilgan o‘rgatuvchi va nazorat qiluvchi tizimlar bilan ishlash asosida o‘tkazilgan assotsiativ tajriba materiallari yuzasidan lingvistik tahlil o‘tkazish.
•	fan bo‘yicha egallangan nazariy bilimlarni amaliyotga tatbiq etish;
•	o‘tilgan mavzular bo‘yicha slayd materiallari, ishlanmalar yaratish.
Uyga berilgan topshiriqlarni bajarish, kerakli ma’lumotlarni izlash, internet tarmoqlaridan ma’lumotlar to‘plash, mustaqil ravishda ilmiy maqola va tezislar yozish kabilar magistrantlarning bilimini chuqurlashtiradi, ularning ijodiy qobiliyatini rivojlantiradi. 
Mustaqil ta’lim uchun tavsiya etiladigan mavzular:

1.		
Formal tilshunoslik asoslari.	
6	

2.		
Substansial tilshunoslik va uning xususiyatlari.	
6	

3.		
Sistem tilshunoslik.	
6	

4.		
Struktur tilshunoslik.	
6	

5.		
Til  va nutq birliklari talqini.	
6	

6.		
Til birliklarining adabiyotlardagi tavsifi.	
6	

7.		
Til birliklari va til tizimiga yangicha yondashuvlar.	
6	

8.		
Til birliklari tavsifi va tasnifi. 	
6	

9.		
Til birliklari o‘rtasidagi munosabat omillari. 	
6	

10.		
Intralingvistika va ekstralingvistika.	
6	

      11.	
Lingvistik universaliyalar. 	
5	

     12.	
Lingvistik modellashtirish.	
5	

    13.	
Lingvistik konsepsiya.	
5	

     14.	
Glottoxronologiya metodining amaliy ahamiyati. 
	
5	

    15.	
    Amaliy tilshunoslik	
4	

Jami:     
	
84 soat	

Mustaqil o‘zlashtirladigan mavzular bo‘yicha talabalar tomonidan refetarlar tayyorlanadi va uning taqdimoti tashkil qilinadi.

  
                            
                        ASSOTSIATIV TILSHUNOSLIK
                                            II semester
Umumiy soat             	-98 soat
        Shu jumladan:
Ma’ruza			-28 soat
Amaliy mashg‘ulot	          -32 soat
Mustaqil ta’lim		-30 soat

                                       Ma’ruza mashg`ulotlari

T/r.	
Ma’ruzalar mavzulari	
Dars soatlari hajmi	

1-semestr	

1.	
Tilshunoslik fanlari tasnifi va ularning vazifalari	
2	

2.	
Til sathlari va ularning pog’onali joylashishi	
2	

3.	
Diaxron tilshunoslik: fonetik o’zgarishlar, fonetik o’zgarishlar sabablari	
2	

4.	
Fonetik evolyutsiyaning Grammatik oqibatlari, fonetik dubletlarning bo’lmasligi sabablari, almashinuv va Grammatik aloqa	
2	

5.	
Analogiya va uning ta’rifi; analogiya va evolyutsiya	
2	

6.	
Agglyutinatsiya  va uning ta’rifi; agglyutinatsiya va analogiya; etimologiya	
2	

7.	
Bir joyda bir necha tilning amal qilish sabablari; adabiy til va lahja	
2	

8.	
Tillarning geografik rang-barangligi sabablari	
2	

9	
Shevalarda tabiiy chegaralar bo’lmaydi	
2	

10.	
Tillarda tabiiy chegaralar bo’lmaydi	
2	

11.	
Eng qadimgi til va bobo til masalasi	
2	

12.	
Til va irq. Etnizm	
2	

13.	
Lingvistik paleontologiya	
2	

14.	
Amaliy tilshunoslik: ta’rifi, obekti va turdosh fanlarga munosabati	
2	

15	
Amaliy tilshunoslik va matematik lingvistika	
2	

Jami	
30 soat	

Ma’ruza mashg‘ulotlari multimediya qurilmalari bilan jihozlangan auditoriyada akadem guruhlar oqimi uchun o‘tkaziladi.

V.	Amaliy mashg‘ulotlar

1.	
Tilga assotsiativ yondashuvning mohiyati, til o‘rganishdagi afzalliklari. 	
2	

2.	
Assotsiativ tilshunoslikning shakllanishi tarixi. 	
2	

3.	
Tildagi assotsiatsiyalarning o‘rganilishi tarixi. 	
2	

4.	
XX asrning 80-yillari oxiridan hozirgi kunga qadar bo‘lgan davr assotsiativ tilshunosligida amalga oshirilgan ishlar obzori. 	
2	

5.	
Assotsiativ munosabat haqidagi nazariy qarashlar tahlili.	
2	

6.	
Verbal assotsiatsiyalarning lingvistik xususiyatlari. 	
2	

7.	
Leksik assotsiatsiyalarning hosil bo‘lishi.	
2	

8.	
Verbal assotsiatsiyalar tasnifi. 	
2	

9.	
Leksik assotsiatsiyalarning lingvistik omillar asosida hosil bo‘lishiga ko‘ra turlari.	
2	

10.	
Leksik assotsiatsiyalarning ekstralingvistik omillar asosida hosil bo‘lishiga ko‘ra turlari.	
2	

11.	
Assotsiativ maydon haqidagi nazariy qarashlar tahlili.	
2	

12.	
Assotsiativ maydon tarkibi: yadro va chegara qismlar munosabati. 	
2	

13.	
Assotsiativ maydon ko‘lami va tarkibiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar.  	
2	

14.	
Assotsiativ maydon birliklarining lingvistik va ekstralingvistik tavsifi. 	
2	

15.	
Verbal assotsiatsiyalarning matn hosil qilishdagi o‘rni.	
2	

16.	
Matn tahliliga assotsiativ yondashuv. Badiiy matnning assotsiativ tahlili. 
	
2	

Jami	
32	

Amaliy mashg‘ulotlar multimediya qurilmalari bilan jihozlangan auditoriyada har bir akadem guruhga alohida o’tiladi. Mashg`ulotlar faol va interfaol usullar yordamida o‘tiladi. “Keys-stadi” texnologiyasi ishlatiladi, keyslar mazmuni o‘qituvchi tomonidan belgilanadi. Ko‘rgazmali materiallar va axborotltlar multimediya qurollari yordamida uzatiladi.

VI.	Mustaqil ta’lim

1.	
O‘zbek tilida verbal assotsiatsiyalarning hosil bo‘lishi	
2	

2.	
Verbal assotsiatsiyalarning lingvistik xususiyatlari	
2	

3.	
Matnning assotsiativ tahlili	
4	

4.	
Assotsiativ tajriba metodi: turlari va qo‘llanish usullari	
2	

5.	
Milliy-madaniy birliklarning assotsiativ tahlili	
2	

6.	
Bolalar nutqining assotsiativ tahlili	
2	

7.	
Ayollarga xos verbal assotsiatsiyalar	
2	

8.	
Bolalarga xos individual assotsiatsiyalar	
2	

9.	
Verbal assotsiatsiyalar tasnifi	
2	

10.	
Verbal assotsiatsiyalarni hosil qiluvchi ekstralingvistik omillar	
2	

11.	
Verbal assotsiatsiyalarning lingvistik tahlili	
2	

12.	
Verbal assotsiatsiyalarni ekstralingvistik tavsifi	
2	

13.	
Verbal assotsiatsiyalarning ijtimoiylik belgisi	
2	

14.	
Verbal assotsiatsiyalarning pragmatik xususiyatlari	
2	

Jami:     
	
30 soat	

VII.	Fan bo‘yicha talabalar bilimini baholash va nazorat qilish mezonlari

	
	
Baholash usullari	Test, yozma ish, og‘zaki so‘rov va h.k.	
Baholash mezonlari			
	86-100 ball
- talaba mashg‘ulotlarga doim tayyorlanib keladi, juda faol, dasturiy materiallarni yaxshi biladi, xulosa va qarorlar qabul qila oladi, ijodiy fikrlaydi, bilimlarni amaliyotda qo‘llay oladi. 
- talaba ijodiy masalalarni hal qilish  mobaynida tegishli bilimlarni qo‘llash doirasini maqsadga muvofiq tanlab, yechimini topishga xizmat qiluvchi yangi usul va yo‘nalishlarni topa oladi, o‘quv materiali mohiyatini tushunadi.
- talaba taqdim etilgan o‘quv masalalarini yechish yo‘llarini izlaydi, dasturiy materiallarni biladi va aytib bera oladi hamda tasavvurga ega bo‘ladi.	
	71-85 ball
 - talaba o‘rganilayotgan hodisalar aloqadorligini bilish hamda obyektni tavsiflay olish ko‘nikmasiga ega bo‘lishi bilan birgalikda, qo‘yilgan masalalarni sabab-oqibat aloqadorligini ochib bergan holda yecha oladi, o‘rganilayotgan nazariy bilimlarni amaliyot bilan bog‘lay oladi va mustaqil mushohada qila oladi.
 - bilim va ko‘nikmalar mazmunini tadbiq qila olish mahorati, bir tipdagi mashq va topshriqlarni yecha olish, yozib olish va eslab qolish qobiliyatiga ega, bilimlarini amalda qo‘llay oladi.	
	55-70 ball
   -talabaning eshitganlari, ularga berilgan namunalar, taqdim etilgan ko‘rsatmalar asosida topshiriqlarni bajara oladi, mohiyatni tushunadi.
   - talaba qator belgilar asosida ma’lum birliklarni farqlash bilan birga unga ta’rif bera oladi va o‘quv materialini tushuntirib bera oladi.	
	0-54 ball
   -talaba fan mavzulari bo‘yicha umumiy tasavvurga ega emas.
  - talaba dastiriy materiallarni bilmaydi.	

2.8. Bаhоlаsh mеzоnlаri
Ilova
Reyting nazoratlari va baholash mezonlari
Reyting  nazorati jadvali

№	Reyting  nazorati shаkli/maksimal ballari	1-JB	2- JB 	1-MT	2-MT	ON	YaN	Ballar yig‘indisi	
1.	Maksimal ball	15	15	5	5	30	30	100	
2.	Shаkli	Og‘zaki	Og‘-zaki	yozma	yozma	Og‘-zaki	Test		
3.	Muddati
 (haftalarda)	8	16	7	15	13	19		

VI. Asosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar hamda axborot manbalari

 	Asosiy adabiyotlar: 
1.	Караулов Ю.Н. Ассоциативная грамматика русского языка.  Изд.2 – М.: УРСС,  2010. – 328 с.
2.	Kiss G.R., Armstrong C., Milroy R. The Associative Thesaurus of English. Edinburgh: Univ. of Edinb., MRC Speech and Communication Unit, 1972.  - 1539 p.
3.	Лутфуллаева Д. Ассоциатив тилшунослик назарияси. – Тошкент: Meriyus, 2017. – 140 б.
4.	Нурмонов А. Структур тилшунослик: илдизлари ва йўналишлари.-Андижон, 2006.
5.	Овчинникова И.Г. Ассоциация и высказывание: Структура и семантика. - Пермь, 1994. – 124 с.
6.	Postman L., Keppel G. (eds.). Norms of Word Association.  – New York and London:  Academic  Press, 1970.  – 943 p.
	   7. Раҳматуллаев Ш. Систем тилшунослик асослари. Тил қурилишини тизимсифатида ўрганиш масалалари. -Тошкент: Университет, 2007.
   8.Тилшуносликназариясиваметодологияси. Тузувчи Ҳ.Дадабоев. -Тошкент, 2004.

Qo‘shimcha adabiyotlar:
1.	Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik –har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. -Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2017.
2.	Mirziyoyev Sh.M. “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-4947-sonli farmoni. 07.02.2017. “Xalq so‘zi” gazetasi, 2017-yil, 28-(6722) soni.
3.	O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari” to‘g‘risidagi qarori // “Xalq so‘zi” gazetasi, 2017-yil, 21-aprel.
4.	Абдуазизов А.А. Ўзбек тили фонологияси ва морфонологияси-Тошкент: Университет, 2010.
5.	Азимова И. Ўзбек тилидаги газета матнлари мазмуний перцепциясининг психолингвистик тадқиқи: Филол.фан. номз. ... дисс.  – Тошкент: ЎзМУ, 2008. -153 б.
6. Borbala Richter. First steps in theoretical and applied linguistics.-Budapest, 2006
7. Болотнова Н.С. Лексическая структура художественного текста в ассоциативном аспекте. – Томск: Томский. гос. пед. ин-т. –1994. – 212 с.
       8. Бушуй Т., Сафаров Ш. Тил  қурилиши: таҳлил методлари ва методологияси. -Тошкент: Фан, 2007.
9.Бушуй Т. Язык в истории развития человеческой мысли. -Ташкент: Фан, 2011.
10.Vrabel T.T. Lectures in theoretical phonetics of the english language and method-guides for seminars, poliprintungvár, 2009.-P.12

11.Караулов Ю.Н. Активная грамматика и ассоциативно-вербальная сеть. – М.: ИРЯ РАН, 1999 – 180 с.
12.Kent G.H., Rosanoff A.J. A Study of Association in Insanity // American Journal of Insanity. 1910. – N. 67. – P. 317– 390.
13.Kiss G.R., Armstrong C., Milroy R. The Associative Thesaurus of English. Edinburgh: Univ. of Edinb., MRC Speech and Communication Unit, 1972.  - 1539 p.
14.Горошко Е.И. Интегративная модель свободного ассоциативного эксперимента. - М.: Изд. группа «РА – Кара-велла», 2001. – 320 с.
15.Залевская А.А. Психолингвистическое исследование принципов организации лексикона человека (на материале межъязыкового сопоставления результатов ассоциативных экспериментов): Автореф. дисс. ... д-ра  филол. наук.  - М., 1980.  – 32 с.
16.Залевская А.А. Слово в лексиконе человека (Психолингвистическое исследование). - Воронеж: Воронежский ун-т, 1990. - 205 с. 
17.Золотова Н.О. Специфика ядра лексикона носителя английского языка (на материале «Ассоциативного тезауруса английского языка»): Автореф. дис. канд. филол. наук. - Одесса, 1989. - 27 с. 
18.Золотова Н.О. Ядро ментального лексикона человека  как естественный метаязык: Автореф. дис. … д-ра филол. наук.   – Тверь: 2005.  – 32 с.
19.Искандарова Ш., Ҳошимова Н. Нутқ жараёнида  ассоциацияларнинг воқеланиши // АнДУ. Илмий хабарлар.                - Андижон, 2010. - № 2. - Б. 85-88.
20.Караулов Ю.Н. Ассоциативный анализ: новый подход к интерпретации художественного текста. – М., 1999б.
21.Крушевский Н.В. Очерк науки о языке. - Казань, 1883. – 148 с. 
22.Локк Ж. Опыт о человеческом разумении. В 4-х томах. (Перевод с анг. А.Н.Савина).  – М.: Мысль, 1985. - С. 450-459.
23.Мартинович Г. А. Вербальные ассоциации и организация лексикона человека // Филологические  науки. – М.,  1989.  - № 3. – С. 39-45.
24.Мартинович Г.А. Типы вербальных связей и отношений в ассоциативном поле // Вопросы психологии. – М.,  1990. – № 2. – С. 143-146.
25.Нурмонов А. Лингвистик белги назарияси. -Тошкент.  Фан. 2008.
26.Нурмонов А. Парадигма ва унинг оламнинг лисоний манзараси (ОЛМ)га муносабати. Танланган асарлар. III жилд. - Тошкент: Akademhashr,  2012.  – 376 б. 
27.Овчинникова И.Г.Текстообразующая роль вербальных ассоциативных структур: Автореф. дисс. ... канд. филол. наук.  – Л., 1986 б. - 23 с.
     28. Покровский М. М. Избранные работы по языкознанию. – М., – 1959. – 145 с. 
     29.Раҳматуллаев Ш. Систем тилшунослик асослари. Тил қурилишини тизимсифатида ўрганиш масалалари. -Тошкент: Университет, 2007.
     30.Сафаров Ш.Прагмалингвистика.-Тошкент,2008
     31.Словарь ассоциативных норм русского языка / Под ред. А.А. Леонтьева. - М., 1977. – 192 с.
     32.Соссюр Ф. Труды по языкознанию. – М.: Прогресс, 1977. -  696 с. 
    33.Степанов Ю.С. Методы и принципы современной лингвистики. -М., 2001
34.Тер-Минасова.  Язык и межкультурная коммуникация. – М.: Слово/SLOVO. 2000. – 624 с.
35.Хошимова Н.А.Прагматические аспекты при исследовании ассоциаций // Вестник МГОУ. Серия «Русская филология». 2011. - № 6. – С. 91-93.
36.Худойберганова Д. Ўзбек тилидаги бадиий матнларнинг антропоцентрик талқини: Филол. фан. д-ри ... дис.   – Тошкент: ЎзРФАТАИ, 2015. – 240 б.
37.Cofer Ch. N. Associative Commonality and Rated Similarity of Certain Words from Haagen’s List // Psychological Reports, 1957, v.3. – P. 603- 606. 
38.Deese J. The structure of associations in language and thought. – Baltimore, MD: Johns Hopkins Press. 1965. – P. 216.
39.Galton F. Psychometric Experiments // Brain. 1880.  - No. 2.  - P. 149-162. 
40.Gerganov E.,  Kyuchukov H. Word associations in Romani: some prototypes in cross-cultural perspectives // Psychology of Language and Communication 2005. Vol. 9. - No. 2. – P. 53-58.
41.Louise F.Spiteri. Word association testing and thesaurus construction: Defining inter-term relationships. School of Library and Information Studies, Dalhousie University Halifax, Nova Scotia. CAIS/ACSI. 2002. – P. 24-33.
42.Nielsen M.L. The word association test in the methodology of thesaures construction. In proceeding of the 8thASIS SIG/CR Classification Research Workshop. Washington, DC: American Society for Information Science, 1997.  – P. 43-58.
43.Ҳожиев А. Ўзбек тили морфологияси, морфемикаси ва сўз ясалишининг назарий масалалари. -Тошкент: “Фан”, 2010.

Internet saytlari:
1.	Горошко Е.И. К истории метода свободных ассоциаций // www.textology.ru.
2.	Горошко Е.И. Описание механизмов ассоциирования и проблема классификации реакции // Интегративная модель свободного ассоциативного экспремента // www.textologu.ru
3.	Дебренн М., Романенко А.А. Французский ассоциативный словарь: В 2 т. / Новосиб.  гос. ун-т.  Новосибирск, 2010. URL:http:// dic-taverf.nsu.ru/dict.
4.	Ждан А.Н. История психологии. От Античности до наших дней. http: // www.psychol -ok.ru.
5.	Заморщикова Л.С., Романенко А.А. Ассоциативный словарь якутского языка.  http://adictsakha.nsu.ru
6.	Кузнецова И.Н. Теория лексической интерференции: Автореф. дисс. … д-ра филол.наук. – М., 1998 // cheloveknauka.com
7.	Мартинович Г.А. Вербальные ассоциации в ассоциативном эксперименте. СПб., 1997. http://davaiknam.ru/text/ g-a-martinovich-verbalenie-associacii-v-associativnom-ekspe-rim -page-5
8.	Русский  сопоставительный  ассоциативный  словарь. URL: http://www.philippo-vich.ru/ Projects/ASIS/RSPAS/zapusk.htm
9.	Русский ассоциативный словарь /Сост.  Ю.Н.Караулов,  Ю.А. Сорокин, Е.Ф.Тарасов, Н.В.Уфимцева, Г.А.Черкасова. Т.      1–2. -М., 1994-1998. URL: http:// www.tesaurus.ru/dict/ dict.php.
10.	Kiss G.R., Armstrong C., Milroy R.The Associative Thesaurus of English. - Edinburg, 1972. Press URL: http://www.eat.rl.ac.uk
11.	The present version of The Edinburgh Associative Thesaurus (ZIP, 2.7M) http://tesaurus/ru/dict/dict.php
12.	 Wettler M. & Rapp R. Computation of word associations based on the cooccrrence of words in large corporations. 1996. Accessed 03/19/2002. http://www.fask.unimainz.de/user /rapp/ wvlc93/ latex2html/ wvlc93.html
            13. http://en.wikipedia.org/wiki/Structuralism
  14.http://www.utpa.edu/faculty/mglazer/Theory/structuralism.htm
            15.http://www.eng.fju.edu.tw/Literary_Criticism/structuralism
             16.http://www.brocku.ca/english/courses/4F70/struct.html
17. http://www.ziyo-net.uz
18. http://www.kutubxona.uz